Risicomanagement conform ISO 31000
Grip op risico’s en kansenOrganisaties hebben dagelijks te maken met onzekerheden: financiële risico’s, operationele verstoringen, reputatieschade, veiligheidsincidenten en veranderende wetgeving.
ISO 31000 risicomanagement biedt een internationaal erkend raamwerk om deze risico’s en kansen gestructureerd in kaart te brengen, te beoordelen en te beheersen. Daardoor wordt risicomanagement een vast onderdeel van besluitvorming in plaats van iets dat alleen bij incidenten naar voren komt.
In-Oak Advies helpt MKB-organisaties om ISO 31000 praktisch toe te passen in beleid, processen en sturing.
Wat is ISO 31000 risicomanagement?
ISO 31000 is een internationale richtlijn voor risicomanagement. De richtlijn beschrijft principes, een raamwerk en een proces voor het omgaan met risico’s binnen organisaties.
Belangrijk is dat ISO 31000:
-
zich richt op alle typen risico’s: strategisch, operationeel, financieel, compliance en reputatie;
-
toepasbaar is op organisaties van elke omvang en in elke sector;
-
uitgaat van risico als “effect van onzekerheid op doelstellingen”, zowel negatief als positief;
-
niet bedoeld is als certificeerbare norm, maar als goede praktijk voor risicomanagement.
Met risicomanagement volgens ISO 31000 krijgt uw organisatie een eenduidige taal en een herkenbaar proces om risico’s en kansen te bespreken, te prioriteren en te behandelen.
Waarom risicomanagement volgens ISO 31000 voor het MKB?
Veel MKB-organisaties werken al met risico’s, maar vaak impliciet: in hoofden van mensen, in losse Excel-lijstjes of alleen bij jaarplannen. Daardoor ontbreken overzicht, samenhang en structurele opvolging.
Met ISO 31000 risicomanagement kan uw organisatie:
-
risico’s koppelen aan strategische en operationele doelstellingen;
-
beter onderbouwde beslissingen nemen bij projecten, investeringen en veranderingen;
-
prioriteiten stellen in plaats van alle risico’s tegelijk te willen aanpakken;
-
stakeholders laten zien dat risicomanagement professioneel is ingericht.
Bovendien helpt een gestructureerde aanpak om:
-
verrassingen te verminderen en “brandjes blussen” te beperken;
-
kansen expliciet mee te nemen in plaats van alleen bedreigingen;
-
samenhang te creëren met andere managementsystemen (zoals ISO 9001, 14001 en 45001).
Belangrijke elementen van ISO 31000 risicomanagement
ISO 31000 beschrijft drie kernonderdelen van risicomanagement:
Principes
De richtlijn benoemt principes voor effectief risicomanagement, zoals integratie in alle processen, gestructureerde en op maat gemaakte aanpak, betrokkenheid van stakeholders, dynamiek, voortdurende verbetering en aandacht voor menselijke en culturele factoren.
Raamwerk (framework)
Het raamwerk beschrijft hoe risicomanagement wordt ingebed in de organisatie:
-
leiderschap en commitment van de directie;
-
integratie met governance, strategie en beleid;
-
rollen, verantwoordelijkheden en middelen;
-
monitoring, evaluatie en continue verbetering.
Proces
Het proces van ISO 31000 risicomanagement omvat onder andere:
-
het vaststellen van context, scope en criteria;
-
het identificeren, analyseren en evalueren van risico’s;
-
het kiezen en uitvoeren van risicobehandeling;
-
het monitoren, rapporteren en communiceren van risico’s.
Samen zorgen deze elementen voor een consistente en herhaalbare manier van werken met risico’s.
Wat levert werken volgens ISO 31000 uw organisatie op?
Werken volgens ISO 31000 levert op meerdere niveaus voordeel op.
Voor directie en management levert ISO 31000 onder andere het volgende op:
- beter inzicht in de belangrijkste risico’s en kansen rond doelstellingen;
- een duidelijke basis voor prioritering van projecten en maatregelen;
- meer voorspelbaarheid in resultaten en minder verrassingen;
- aantoonbaar professioneel risicomanagement richting aandeelhouders, klanten en toezichthouders.
Voor medewerkers zorgt een ISO 31000-systeem juist voor meer rust en helderheid:
-
een gemeenschappelijke taal voor risico’s en kansen;
-
duidelijke afspraken over wie welke risico’s beheert;
-
meer ruimte om risico’s en signalen bespreekbaar te maken;
-
betere afstemming tussen afdelingen bij projecten en veranderingen.
Tot slot brengt ISO 31000 duidelijke voordelen voor klanten en stakeholders:
-
meer vertrouwen in de continuïteit en betrouwbaarheid van uw organisatie;
-
betere onderbouwing van keuzes en scenario’s;
-
zichtbare aandacht voor risico’s in de keten.
Kortom, risicomanagement conform ISO 31000 helpt u om onzekerheid om te zetten in beter onderbouwde keuzes.
Hoe verloopt een traject risicomanagement
volgens ISO 31000?
Een traject rond ISO 31000 hoeft niet zwaar of bureaucratisch te zijn. Wel is het belangrijk om het gestructureerd aan te pakken.
Stap 1 –
Quickscan risicomanagement
Allereerst voeren wij een Quickscan uit:
-
bestaande risico-overzichten, RI&E’s, registers en analyses;
-
huidige besluitvormings- en rapportagestructuur;
-
mate waarin risico’s nu expliciet worden besproken;
-
aansluiting op bestaande managementsystemen (bijvoorbeeld ISO 9001, 14001, 45001).
Op basis hiervan krijgt u een helder beeld van de huidige situatie en de belangrijkste ontwikkelpunten richting ISO 31000 risicomanagement.
Stap 2 –
Ontwerp van raamwerk en proces
Vervolgens ontwerpen wij samen met u een passend raamwerk en proces:
-
vastleggen van rollen, verantwoordelijkheden en eigenaarschap;
-
bepalen van risicocategorieën, criteria en scoringsmethodiek;
-
inrichting van overlegstructuren en rapportagelijnen;
-
koppeling met strategie, projecten en jaarplannen.
Daarbij sluiten wij zo veel mogelijk aan op wat er al is, zodat de aanpak herkenbaar en werkbaar blijft.
Stap 3 – Implementatie, training en borging
Ten slotte wordt de werkwijze geïmplementeerd en geborgd:
-
begeleiden van risicoworkshops en het opstellen van een risicoregister;
-
trainen van management en medewerkers in het gebruik van het proces;
-
integratie van risicomanagement in planning- en controlcycli;
-
inrichten van monitoring, evaluatie en periodieke actualisatie.
Zo groeit uw organisatie stap voor stap naar een volwassen aanpak van risicomanagement volgens ISO 31000.
Koppeling met andere ISO-normen en managementsystemen
ISO 31000 kan goed worden gecombineerd met andere normen en systemen, zoals:
-
ISO 9001 – kwaliteit en procesbeheersing;
-
ISO 14001 – milieumanagement;
-
ISO 45001 – veiligheid & arbo.
Door dezelfde risicobenadering te gebruiken, ontstaat één samenhangend beeld van risico’s rond kwaliteit, milieu, veiligheid, informatie en continuïteit.
In-Oak Advies helpt u om risicomanagement niet als los traject te benaderen, maar als integraal onderdeel van uw bestaande managementsystemen.
Voor welke organisaties is ISO 31000 risicomanagement interessant?
ISO 31000 risicomanagement is bedoeld voor organisaties van elke omvang en in alle sectoren. Voor MKB-bedrijven is de richtlijn vooral interessant wanneer:
-
er veel projecten, veranderingen of groei plaatsvinden;
-
de organisatie afhankelijk is van een beperkt aantal mensen of sleutelklanten;
-
risico’s verspreid liggen over verschillende afdelingen of locaties;
-
klanten, financiers of toezichthouders vragen naar professioneel risicomanagement.
In-Oak Advies richt zich met name op MKB-organisaties in technische dienstverlening, productie, automotive/demontage, logistiek en andere bedrijven met een duidelijke operationele component.
Veelgestelde vragen
Is ISO 31000 een certificeerbare norm?
Nee, ISO 31000 is een richtlijn en geen certificeerbare norm. Er wordt dus geen officieel ISO 31000-certificaat afgegeven. Wel kan uw organisatie laten zien dat het risicomanagementproces is ingericht volgens de principes en het raamwerk van ISO 31000.
Wat is het verschil tussen ISO 31000 en bijvoorbeeld ISO 9001?
ISO 31000 richt zich specifiek op risicomanagement en kan worden toegepast op alle typen risico’s in de organisatie. ISO 9001 is een norm voor kwaliteitsmanagement, waarin risicogericht denken één van de elementen is. ISO 31000 kan dus als overkoepelend raamwerk dienen boven andere managementsystemen.
Hoeveel tijd kost het om ISO 31000 in te voeren?
De doorlooptijd hangt af van de omvang en complexiteit van uw organisatie en van wat er al aanwezig is aan risicomanagement. Gemiddeld duurt het enkele maanden om tot een goed werkend raamwerk en proces te komen. Met een Quickscan krijgt u snel inzicht in de benodigde stappen en een realistische planning.
Is ISO 31000 alleen relevant voor grote organisaties?
Nee, ISO 31000 is expliciet bedoeld voor organisaties van elke grootte. Juist in MKB-organisaties kan een gestructureerde aanpak van risico’s veel verschil maken, omdat afhankelijkheid van mensen, klanten en leveranciers vaak groter is.
Klaar om risicomanagement volgens
ISO 31000 te versterken?
Wilt u risico’s en kansen beter in beeld brengen, besluitvorming verbeteren en verrassingen beperken? Dan kan ISO 31000 risicomanagement een sterk fundament bieden.
Met een Quickscan brengen wij in kaart waar uw organisatie nu staat en welke stappen logisch zijn richting een volwassen risicomanagementproces. Vervolgens begeleidt In-Oak Advies u bij ontwerp, implementatie en borging, afgestemd op de schaal en dynamiek van uw MKB-organisatie.
Neem gerust contact op om de mogelijkheden te bespreken en samen te bekijken hoe risicomanagement volgens ISO 31000 uw organisatie kan versterken.

